Hendrik Nicolaas Werkman (1882 - 1945)
Geel paard (Zuidlaardermarkt)
Uniek druksel, hand gestempeld 51 x 33 cm, te dateren 1943
Herkomst:
Coll. Ate Zuithoff (schipper van De Blauwe Schuit).
Literatuur:
J. Martinet, W. Sandberg, Hendrik Nicolaas Werkman - Hot printing, Amsterdam 1963, nr. 43-11; pag. 74/75; D. Dekkers e.a., H.N. Werkman Het complete oeuvre, Rotterdam 2008, afbeelding nr. D-364. pag. 464.
Tentoonstelling:
Amsterdam, Stedelijk Museum, H.N. Werkman drukker-schilder, 24 nov.-17 dec. 1945, nr. 194.
Het paard speelt de hoofdrol op dit unieke druksel: door zijn centrale positie in het midden, de heldere kleur geel en de indringende blik waarmee het dier de toeschouwer aankijkt. Dit zeldzame druksel is gemaakt door Hendrik Nicolaas Werkman (1882–1945), drukker en autodidact kunstenaar uit Groningen. Hier heeft hij het moment gevangen dat handelaren op de beroemde Zuidlaarder paardenmarkt het edele dier omringen en beoordelen. In maart en april 1943 maakte Werkman een serie paardendruksels die uniek zijn in zijn oeuvre.
Hij experimenteerde met zwaar geïnkte, gestempelde ‘druksels’. Zoals in al zijn werk combineerde hij hier technische vaardigheid met creatieve vrijheid. Zijn vernieuwende en experimentele stijl had al eerder de aandacht getrokken van andere kunstenaars en dat leidde tot zijn betrokkenheid bij De Ploeg. De experimenteerdrift van deze kunstenaars-vereniging sloot naadloos aan bij zijn eigen karakter: vrijzinnig, wars van dogma’s en met een open blik op de wereld. Tijdens de Tweede Wereldoorlog zette Werkman zijn druktechniek in voor het verzet.
In 1940 richtte hij met enkele anderen de clandestiene uitgeverij De Blauwe Schuit op. Onder deze naam publiceerde hij illegale druksels: poëzie, religieuze teksten, pamfletten en verzetsliederen - vaak in gedurfde typografie en kleur. Zijn werk werd zo een daad van verzet én van artistieke expressie. Op 13 maart 1945 werd Werkman gearresteerd door de Duitse Sicherheitsdienst en op 10 april, slechts vijf dagen voor de bevrijding van Groningen, werd hij zonder proces geëxecuteerd. Zijn dood markeert een tragisch einde van een uitzonderlijk kunstenaarsleven
Over Hendrik Nicolaas Werkman
Hendrik Nicolaas Werkman (1882–1945): pionier van de Nederlandse grafische kunst
Hendrik Nicolaas Werkman (1882–1945) behoort tot de meest vernieuwende en invloedrijke Nederlandse kunstenaars van de twintigste eeuw. Hij verwierf internationale bekendheid met zijn unieke druksels, experimentele grafische werken waarin hij drukletters, inkt en drukvormen op een geheel eigen manier ...
Meer over Hendrik Nicolaas Werkman