0529 - 469 280 Woensdag t/m zaterdag van 11 tot 17 uur en op afspraak.
  • Nederlands
    • Engels

Harm Kamerlingh Onnes

1893 - 1985

Harm Kamerling Onnes groeide op in een artistiek en intellectueel milieu. Hij was een prima pianist, een talent dat hij van zijn muzikale moeder erfde. Zijn vader Menso was een begenadigd schilder van verstilde bloemstillevens. De tante van Harm trouwde met de bekende schilder Floris Verster. Ook een goede band had Harm Kamerlingh Onnes met oom Heike Kamerling Onnes, een bekende natuurkundige en winnaar van de nobelprijs. Via zijn oom maakte Harm kennis met andere beroemde geleerden als Albert Einstein en Paul Ehrenfest, met wie hij zelfs een muzikaal trio zou vormen.

Het was dus geen toeval dat Harm Kamerlingh Onnes zich na het gymnasium op het schilderen ging toeleggen. Zijn vroege werken ogen naturalistisch; de stillevens en landschappen doen sterk denken aan dat van zijn vader en oom Floris. De jeugdige kunstenaar stond echter open voor de nieuwste ontwikkelingen in de schilderkunst. In 1916 ontmoette Harm Kamerlingh Onnes collega Theo van Doesburg, bekend kunstenaar van ’De Stijl’ en oprichter van de Leidse kunstvereniging ‘De Sphinx’. Onder zijn invloed ging Harm zijn voorstellingen vereenvoudigen en stileren. Daarnaast verwerkte hij het pointillisme in zijn werk door plaatsing van blokvormige toetjes op het doek.

Vanaf de twintiger jaren liet Harm Kamerlingh Onnes de gestileerde wijze van schilderen geleidelijk los. Hij verlegde zijn interesse naar de mens, die steeds nadrukkelijker te zien is. Na de tweede wereldoorlog ging hij door op de ingeslagen weg. Waar vele collega’s abstract gingen schilderen, bleef Harm Kamerlingh Onnes realistisch werken. Hij had een voorkeur voor kleinburgerlijke, alledaagse onderwerpen met een humoristische ondertoon. Als geen ander kon hij een personage met een kwinkslag neerzetten; bijvoorbeeld de dorpsdominee, een getrouwd stelletje of de plaatselijke kapper. De welgestelde schilder hoefde niet van zijn werk te leven. Experimenteren deed hij in zijn latere periode dan ook niet meer. Hij maakte naar eigen zeggen ‘alleen wat hij zelf leuk vond’.

Harm Kamerlingh Onnes ontwierp ook glas-in-loodramen, hield zich bezig met binnenhuisarchitectuur en was goed in het werken met keramiek. Kamerlingh Onnes was lid van vele organisaties, waaronder Pulchri Studio Den Haag, De Stijl en Arti et Amicitiae te Amsterdam. Werk van Harm Kamerlingh Onnes is onder meer te vinden in het Gemeentemuseum Arnhem en het Stedelijk Museum De Lakenhal te Leiden.

  • Nederlands
    • Engels