0529 - 469 280 OPEN: woensdag t/m zaterdag 11-17 uur en op afspraak
  • Nederlands
    • Engels

Jan Toorop

1858 - 1928

Jan Toorop, belangrijk Nederlandse kunstenaar

Jan Toorop (1858-1928) is de pater familias van een invloedrijke Nederlandse kunstenaarsfamilie. Jan Toorop is de vader van Charley Toorop, grootvader van Edgar Fernhout en overgrootvader van Rik Fernhout.

Jan Toorop is geboren op Java. Zijn jonge jaren in Indonesië zijn van grote invloed geweest op zijn latere carrière. Als Toorop dertien jaar is, gaat hij, zonder de rest van zijn familie, naar Nederland omdat het onderwijs hem er betere kansen geeft. Aanvankelijk studeert hij aan de Polytechnische school in Delft, maar zijn bijzondere tekentalent brengt hem op andere gedachten. Jan Toorop verhuist naar Amsterdam en gaat studeren aan de voorloper van de Rijksacademie in Amsterdam. Ook volgt hij een opleiding aan de kunstacademie van Brussel.

Het bevalt Jan Toorop in Brussel, hij verkeert er in avant-gardistische kringen. Hij raakt onder meer bevriend met James Ensor en wordt lid van de roemrijke kunstenaarsgroep Les Vingt. Als hij met Ensor naar Parijs reist, raken beide kunstenaars onder de indruk van het pointillisme van Georges Seurat en Paul Signac. Die invloed is terug te zien in de schilderijen die Toorop daarna maakt. Gretig omarmt hij het pointillisme. Het experimenteren met stipjes en streepjes levert schilderijen op die tintelen van energie.

De alleskunner

Jan Toorop, een beminnelijke en flamboyante man, is ook van groot belang geweest voor andere Nederlandse kunstenaars. Via hem maken zij kennis met de nieuwste kunststromingen uit Frankrijk. Op deze manier heeft Toorop een enorme impuls gegeven aan de ontwikkeling van de moderne kunst in Nederland. Jan Toorop is van alle markten thuis, een alleskunner die zich nieuwe ontwikkelingen snel eigen maakt. Zo is hij ook gecharmeerd van Art Nouveau. Het ontwerp voor een affiche voor een slaoliefabriek heeft zich in ons collectieve geheugen genesteld. Niet voor niets spreken we over ‘slaoliestijl’. De zwierige lijnvoering van het ontwerp zijn terug te voeren op zijn Indische roots.

Toorop is tevens een vertegenwoordiger van het symbolisme, de kunststroming die ontstaat aan het einde van de negentiende eeuw en waarbij onder meer religie, fantasie en het onderbewuste een rol spelen. Vrouwen, dieren en planten zijn veel terugkerende symbolen om ideeën en gevoelens weer te geven. Zeeland, en in het bijzonder Domburg, is van grote betekenis voor Toorop. Hij ontmoet er Mondriaan in wie hij een zielsverwant herkent. Ze werken niet zozeer in een zelfde stijl, maar zijn beiden getroffen door het Zeeuwse licht. Toorop schildert veelvuldig het duinlandschap van Walcheren en de Zeeuwse bevolking.

Aan het begin van de twintigste eeuw bekeert Toorop zich tot het katholicisme. Het geloof vindt ook zijn weg in zijn werk: de schilderijen die hij vanaf dat moment maakt, hebben een religieuze lading. Op 69-jarige leeftijd overlijdt Toorop in Den Haag. Zijn werk is zeer goed vertegenwoordigd in de Nederlandse musea, zo hebben Singer Laren, Museum Boijmans Van Beuningen en Kunstmuseum Den Haag werk van Toorop in hun collectie.

  • Nederlands
    • Engels